Lachen met Lef

Voorbeeld provocatief gesprek

Frank heeft last van uitstelgedrag. Hij weet wat hij wil maar hij doet het niet. In deze fase van het gesprek probeert Anneke te achterhalen wat zich afspeelt in Frank zijn hoofd. Natuurlijk wel op een provocatieve manier!

 

Voorbeeld provocatief gesprek

Frank heeft last van uitstelgedrag. Hij weet wat hij wil maar hij doet het niet. In deze fase van het gesprek probeert Anneke te achterhalen wat zich afspeelt in Frank zijn hoofd. Natuurlijk wel op een provocatieve manier!

 

Artikel: Schaam je!?

Met twitterles! Heb je wel eens de schaamteoefening gedaan? Dat gaat als volgt: je zit met meer der mensen in een kring. Iemand is de leider en die vraagt ieder groepslid iets te bedenken waar hij of zij zich erg voor geschaamd heeft in zijn leven of dat nog steeds doet. (vreemdgaan, slaan, pesten, stelen etc.). Vervolgens zegt de leider: allemaal de ogen dicht. Ik loop nu langzaam rond en als je een tik op je rug voelt vertel je waarvoor jij je schaamt. Na een tergende 30 seconden waarin het geluid van voetstappen dichterbij komt en weer weggaat zegt de leider: doe je ogen maar open, het is niet echt. Opluchting en verwarring bij de deelnemers!! We ontlopen de pijnlijke momenten dat ons eigen schaamtemoment aan bod komt, maar ook dat we dat van anderen aan moeten horen. Twitterles schaamte O, voor we verder gaan. Ik zal je in een aantal alinea´s (de lengte van een tweet: maximaal 140 tekens) bijpraten over schaamte. Kun je gelijk zien dat je via twitter ook informatie kunt delen die interessant is voor anderen. Hier gaan we: Schaam jij je weleens? Goed zo, je hebt een geweten!  Maar schaamte belemmert je ook met plezier en innerlijke rust te leven. Schaamte is een toets of we vinden dat we het goed doen in de ogen van de ander. Je schaamt je alleen in relatie tot die ander. Schaamte heeft een functie: je weet dat je waarden en normen van de groep overschrijdt.  Als je je schaamte volgt, je gedrag aanpast, houd je groep bij elkaar.  Soms is schaamte terecht (je hebt iets gedaan wat je zelf niet goed vindt), soms onterecht (foute normen groep of alleen jij zit ermee) Strategie terechte schaamte: onderneem actie om te herstellen en hou dan op je te schamen. Strategie onterechte schaamte: verander van groep. Als je dat niet wilt: weet wat de onterechte waarden en normen zijn en stop je te schamen.  Strategie stoppen met schamen: Stap 1. Er dwars door heen. Vertel iedereen dat je je schaamt.  Stap 2. Je schaamte op laten branden. Praat net zolang over je schaamte tot het is opgebrand. Je kunt natuurlijk ook nog altijd RETten, Deze man heeft schaamteoefeningen van A.Ellis gedaan. Schaamteoefeningen Het doel van de provocatief coach Je af en toe schamen kan heel goed zijn. Het kan je motor zijn om te veranderen. Het wordt een ander verhaal als je je schaamte lang vasthoudt en je daardoor laat leiden. Tijd voor de provocatief coach om in actie te komen! De provocatieve coach is dol op schaamte, maar dan vooral op openlijk beleden schaamte. Pas als het naar buiten komt kun je beoordelen of het werkelijk zo erg is en hoe je met de door de klant veronderstelde afkeur, verwerping van de buitenwereld omgaat. Soms blijkt het trouwens te gaan om de afkeuring van de klant voor zichzelf.    Het doel van provocatief coachen in het algemeen is dat klanten ZELFVERTROUWEN hebben, WEERBAAR zijn en REALITEITSZIN hebben. Vanuit die houding zullen klanten geneigd zijn verantwoordelijkheid te nemen voor de eigen problemen en oplossingen. Het langdurig koesteren van schaamte (of die nu terecht of onterecht) tast alle drie de doelen aan.  Rol van de provocatief coach Provocatief coaches zetten hun repertoire van overdrijven, dramatiseren, advocaat van de duivel spelen in om de onterechte schaamte naar buiten te krijgen en te onderzoeken waar de onderliggende angsten van de klant liggen.  Alles in de acties van de provocatieve coach is er op gericht om de zwaarte van de schaamte te krijgen. Als de druk ervan af is, kan de lach en de relativering komen. Dan pas is de klant vaak bereid onder ogen te zien wat onder de schaamte ligt. Het geruststellende voor beide partijen is dat het gaat vaak om heel herkenbare schaamtegevoelens. De provocatieve coach werkt vanuit het idee: Het meest persoonlijke is universeel

   

Praktijkvoorbeeld

Een voorbeelddialoog   Klant (in de dertig): `Ik woon nog bij mijn moeder.´ Provocatief coach (roept enthousiast): `Oh wat geweldig!! Ze zijn er nog: de alleenstaande mannen die tot op hoge leeftijd bij hun moeder wonen! Dat vind ik zo romantisch!´  Klant (Grinnikt wat ongemakkelijk):  `Het is vooral gemakkelijk, maar misschien zou ik toch eens op mezelf moeten gaan wonen.´ PC:  `Maar waarom dan? Je bent toch niet bang om wat je collega´s en vrienden zeggen?´ Klant: `Nou ja, het staat toch wat lullig...´ PC: `Ach welnee, je zult zien dat je een nieuwe trend zet. Je collega´s zijn gewoon jaloers. En bovendien, dat is toch niks voor je, op jezelf wonen? Dan kom je om in eenzaamheid. Dan word je zo´n sneue man in foute, smotsige kleren en roos in zijn haar.´ Klant: `Daar ben ik wel eens bang voor.´ PC: `Zie je wel: blijf toch lekker bij je moeder man! Kan zij haar zorgbehoefte kwijt en heb jij nog wat aanspraak. Is toch niks om je voor te schamen? In tegendeel: ik zou zeggen: kom uit die kast, wees er trots op dat je bij je moeder woont.´ (Doet een hele act over hoe de klant uit de kast kan komen) Klant kijkt redelijk geamuseerd en zegt een tijdje niets. Dan: `Ja, misschien is dat het beste. Dat ik toch nog thuis blijf wonen.´ PC: `Zo is het! Geniet ervan zolang het kan zou ik zeggen. Ik zou alleen wel een noodplan opstellen voor het geval ze overlijdt of je het huis uitzet omdat ze een nieuwe minnaar heeft.´ Het (deels provocatieve) gesprek vervolgt met de elementen van een noodplan. Het verhuisbericht van de klant komt na twee jaar.

 

Hoeveel heb jij te bieden?

Wie provoceert kan dat het beste doen met een scherpe geest, in een vrolijke staat en met hart voor de ander. Dus wat let je! Breng jezelf in de provocatieve staat. Zodra je er klaar voor bent gaan we verder....

Mooi, dan kan ik je nu een techniek leren die simpel, doeltreffend en leuk is. Bovendien in veel situaties te gebruiken is en louter winnaars kent.

 

Misschien ken je ze wel: de mensen die altijd wat te klagen hebben. En hoe gezond klagen ook kan zijn, soms ben je er helemaal klaar mee! Hoe kun je voorkomen dat de ander door blijft klagen en jou meetrekt in de zeurstand of ergernisstand?

Misschien ken je ze wel: de mensen die hun probleem inbrengen in de verwachting dat zij als vanzelfsprekend door hun probleem het middelpunt van het universum zijn en geheel en al bij voorbaat rekenen op je medeleven. Van zulke dwingelandij wordt niemand beter! Hoe kun je er voor zorgen dat de ander zich realiseert dat hij niet het middelpunt van het universum is met zijn probleem maar dat jij ook meetelt?

Misschien ken je ze wel: de mensen die hun probleem haarscherp in beeld hebben maar geen flauw benul hebben wat de oplossing zou kunnen zijn. Daar dan ook geen serieuze gedachte aan wijden. Hoe kun je voorkomen dat jij al het (ongetwijfeld vergeefse) advieswerk doet en hoe kun je bereiken dat de ander zijn eigen oplossingen gaat bedenken?

Er is een manier die al deze lastige situaties als sneeuw voor de zon doet verdwijnen.Een manier die er voor zorgt dat de zaadjes van plezier ontluiken. Een manier bovendien die iedereen kan toepassen!

Het is een simpele, doeltreffende en vrolijk makende methode.

Bieden

Is de naam van de techniek.

Kom, ik leg het uit.

We behandelen twee varianten van het bieden: het overbieden, en bod en tegenbod

1. Overbieden

Wanneer: bij klagers en probleeminbrengers:

• Stap 1: Zie de klacht of het probleem als een bod
  Beschouw wat de ander zegt, het probleem, de klacht als een bod. Spring onmiddellijk in je provocatieve staat. Denk ja!!!! Ik ga overbieden!! Heb er al vast plezier in.
• Stap 2. Ga er over heen!
  Veer even mee en ga er dan met een ander bod overheen. Wat jij te melden hebt is erger dan wat de ander te melden heeft. Dat hoeft niet gebaseerd te zijn op objectieve feiten, maar je presenteert het zo. Dus zorg voor voldoende drama in woord en gebaar.
• Stap 3 Vraag daarna bewust om een tegenbod.
• Stap 4. Zet daar weer een bod tegenover. Als de ander niets weet te verzinnen, overbied je je eigen eerste bod.
• Herhaal stap 3 en 4 net zolang tot er gelachen wordt, weggelopen of gezegd wordt: `Jaaaa, hou nou eens op!´

Voorbeeld

Klager: `het  is toch belachelijk dat ze niet eens in staat zijn de trein op tijd te laten rijden! Ik ben nu al voor de derde keer te laat!! 

Jij: ´Ja, dat is knap balen (eerst even meeveren voor je de klap uitdeelt), maar weet je wát pas erg is? Gisteravond kwam ik thuis en toen had de kat van de buren mijn héle tuin overhoop gehaald! Al die leuke plantjes vernield door dat klotebeest. Dat is pas erg!!!!`

Klager: `Nou, dat lijkt me toch niet zo´n probleem...het is toch veel erger ..´

Jij: `He hallo, ik dacht van wel! Wat is dan erger volgens jou? En nou niet aankomen met dat treinverhaal!´
Klager: `Nou, uh...´
Jij: Ik weet trouwens nog iets heel ergs! Ik wilde gisteren de krant uit de bus halen en toen was hij niet bezorgd! Nou ja, schandalig!!!! Ik was de hele dag van slag. Dat is nog erger dan die kat. 
Klager, kijkt verward en enigszins geamuseerd: `Pfff, nou ja, ik ga maar weer eens aan het werk.´

Ware meesters in overbieden

Wil je ware meesters in het overbieden aan het werk zien bekijk dan dit filmpje van het monty python team.

2. Bod en tegenbod

Wanneer: Bij het oplossen van een probleem.

Vaak gebeurt het dat het probleem haarscherp in beeld is, de klant geen zin heeft er verder over na te denken, er vanaf wil, een oplossing wil! Maar ja, hij weet natuurlijk nietwat, anders had hij het al verzonnen. Tijd om te gaan bieden!

• Stap 1. Kondig aan
  `Weet je wat, ik zal eerst een bod/voorstel doen, dan ben jij aan de beurt om een voorstel te doen, dan ik weer, net zolang tot we eruit zijn.´
• Stap 2.  Begin vervolgens met een provocatief (absurd) voorstel. De ander zal het afwijzen.
• Stap 3. Jij dringt aan op een tegenbod. Je zult zien, dat krijg je. Goede tekst is: Als jij mijn voorstel dan zo stom is, hoop ik dat jij met wat beters komt! Kom op, laat maar horen dan als je het zo goed weet! 
• Mocht de ander toch met niks komen dan ga je verder met stap 4. En dan weer terug naar stap 3.
• Stap 4 Vervolgens zet je daar weer een ander provocatief bod tegenover
• etcetera.

Voorbeeld

Klant: Ja, ik wil ook echt graag wat positiever denken, maar hoe doe ik dat? Ik vind het altijd zo moeilijk om te bedenken he? Ik komt er zelf niet uit. Maar goed, daarom ben ik hier.

Coach: Mmm, even denken. Weet je wat, ik begin met een voorstel, een bod, dan doe jij er een, dan ik weer. Laten we zeggen ieder 4. Oke?

Klant, aarzelend: oke

Coach, enthousiast: `Ik weet wel iets dat heel goed kan werken! Je koopt gewoon veel gele kleren en doet elke keer iets geels aan. Is heel zonnig en positief!´

Klant: `Nou, ik hou niet zo van geel en het lijkt me nogal een dure grap.´
Coach: `Jammer, lijkt mij heel goed werken, maar goed, dan ben ik wel benieuwd wat jij tebieden hebt. Kom maar op.´
Klant, denkt even na: ` Nou ik zou bv wat vaker een compliment kunnen geven.´
Coach, twijfelend: `Ja, ja.´ Enthousiast: `Mijn tweede bod is: je drinkt iedere dag een kopje vlierbessenthee.´
Klant grinnikt,  maar is ook wat verontwaardigd:  `Wat is dat nou weer? En waarom zou het niet werken om meer complimenten te geven?´
Coach: ` Ik wacht op je tweede bod...´
Klant: `Ik zou, als ik een nieuw iemand ontmoet ook kunnen proberen wat aardigs over die persoon te denken.´
Coach `Oke, nu ik weer:...´
Klant onderbreekt: ` Ik wil het eerst hebben over mijn eigen ideeën, die zijn toch best goed?´
Coach,  zucht: `We zijn nog maar bij de twee! Ik heb nog veel  meer heel goede voorstellen. Maar alla, wat had je ook alweer geboden?´
Klant: `Over meer complimenten geven en wat aardigs denken als ik een nieuw iemand ontmoet.´
Coach: `Ho, ho het moet niet gekker worden! Waarom denk je dat een azijnpisser als jij dat zou kunnen?´
Het gesprek gaat verder over hoe de klant daadwerkelijk complimenten gaat geven en aardige dingen gaat denken.

Wat is de winst?
In beide voorbeelden is het patroon doorbroken en doet de ander wat jij wilt en watbeter is voor jullie allebei: ophouden en wegwezen of zelf na gaan denken. Dat heb je bereikt zonder dat je het uit moest leggen of de ander serieus aan moest spreken op zijn gedrag. Misschien is dat ook een keer nodig, maar dit is een vrolijke en doeltreffende manier. Probeer het maar en geniet van alle klagers en zeurders!

Anneke Dekkers

 

Drie tips om authentiek over te komen

De mythe van authenticiteit.

Met authenticiteit wordt bedoeld dat wat je denkt, doet, zegt en voelt met elkaar in overeenstemming zijn. Dat je `echt´ bent. Authenticiteit is een hoog goed in sommige kringen. Zeker in de kringen van persoonlijke groei en ontwikkeling, maar ook in bijvoorbeeld de politiek. Dat komt omdat het volk (wie dat ook moge zijn) vooral ´echte´mensen, politici zou willen zien. En dat betekent emoties, klare taal, boude stellingen.
Dat is al een reden om die hele authenticiteitcultus te laten voor wat het is. Het is immers slechts een bepaalde invulling van authenticiteit. Maar er zijn nog meer redenen. Want wie is die `jij´ die authentiek moet zijn? Was er maar één ‘jij’. Maar ik durf te wedden dat je allerlei  `Jij-en´ in je hebt. Wat denk je alleen al van collega, minnaar, ouder, kind, tv-kijkster, sporter, kroegloopster?  Iedere rol die je vervult vraagt weer wat anders van je. Wanneer ben je dan authentiek? Wat je in de ene situatie vanzelfsprekend doet, ga je heus niet in de andere situatie doen. De authentieke minnaar past echt niet bij de authentieke collega. Wat is dan echt authentiek? Wie ben jij dan ´echt´?

Als je maar authentiek overkomt
Eerlijk gezegd denk ik niet dat de roep om athenticiteit veel met `echt zijn´ te maken heeft. Het gaat ervooral om dat je authentiek, echt overkomt. Mensen willen graag je menselijke kant zien. Dat heeft ook te maken met de  persoonlijkheidscultuur en beeldcultuur die we hebben. Tegenwoordig lijkt het vooral om het ´beeld´ te gaan en niet om de inhoud. En dat beeld moet ´echt´ overkomen. We denken dat mensen authentiek zijn als ze huilen, een snik in de stem hebben, zich opwinden, enthousiast zijn. Kortom, als ze emoties laten zien. Maar wel gedoseerd alstublieft. Want te veel tranen vinden we al snel dom gejank worden, te veel woede vinden we een zwaktebod. Kortom wees vooral authentiek, maar dan vooral op de manier die voor de ander overtuigend is.

Authentiek overkomen is onze kans om sympathie en waardering te winnen!
Als mensen zeggen dat ze authenticiteit belangrijk vinden bedoelen ze dus dat ze willen zien wat zij graag willen zien.
En daar ligt onze kans! Voor ons, al die gewone mensen die alleen maar saai gevonden worden en niet authentiek (hoewel we natuurlijk vreselijk authentiek zijn in onze saaiheid :-). Willen we carrière maken, sympathiek gevonden worden, andere mensen willen beïnvloeden dan is het zaak authentiek over te komen! Hou dat in je achterhoofd als je de onderstaande tips leest. 

Tips om authentiek over te komen
Ik heb drie tips voor je. De eerste tip is voor de mannen, de tweede tip is voor de vrouwen, de derde tip is voor ons allemaal.
De tips zijn gebaseerd op wat mensen graag willen zien: emoties, spontaniteit/naïviteit, complimenten, bescheidenheid. (je niet meer voelen dan de ander). En laten dat nou vaak verschillende dingen zijn voor vrouwen dan voor mannen. Vandaar het onderscheid.

Tip 1.Man: laat je gevoel met mate zien.
Mannen die hun gevoel tonen worden als authentiek gezien. Maar wel met mate alsjeblieft. Anders voelen je toehoorders zich er ongemakkelijk bij. Iemand die overweldigd wordt door emoties vinden we zielig maar niet authentiek. 
Onze grote held Arjen Robben (voetballer) geeft het goede voorbeeld. Kijk maar hier. Hij is een winnaar. Hij heeft net gewonnen en het beslissende doelpunt gemaakt. Hij straalt mannelijke energie uit met dat sterke en bezwete lijf van hem en laat evengoed zijn emoties zien. Nu worden wij als kijker geraakt. We zien een ´echt´mens. 
Vergeet niet: timing is alles! Laat je emotie zien als je tegelijkertijd je kracht kunt laten zien. 
Je kunt dit bijvoorbeeld zelf regelen door een succesverhaal van je te vertellen en op een emotioneel moment in dat verhaal (toen je dacht dat alles verloren was) een snik in je stem aan te brengen, of even met je lip te trillen. 
Je kunt prima thuis oefenen op je emoties. Gebruik je mimiek, stem, ademhaling, passende gebaren om uiting te geven aan je emoties.

Tip 2. Vrouw: wees positief spontaan.
Waar mannen om authentiek over te komen het beste hun emoties kunnen laten zien, werkt het voor vrouwen anders. De meeste vrouwen zijn al aardig goed in het laten zien van emoties. Maar waar mannen worden geprezen om het laten zien van hun emoties, worden vrouwen er vaak op aangekeken. Vrouwen die boos worden hoef je niet serieus te nemen, vrouwen die huilen zijn zwak. Tenzij ze een traan laten bij het aanhoren van het volkslied omdat ze net olympisch goud hebben gewonnen. Maar dan heb je het wel zo´n beetje gehad.
Nee, wil je op zo´n authentieke manier overkomen dat je carrière er baat bij heeft, dan is het beter positief spontaan te zijn. Ons grote voorbeeld hierin is Erica Terpstra. Niet de mooiste vrouw van de wereld, wel een overweldigend enthousiaste en spontane vrouw. Althans, dat is zoals ze haar authentieke zelf heeft vormgegeven. Want reken maar dat Erica Terpstra meer is dan spontaan en enthousiast. Anders kun je niet functioneren in de slangenkuilen van sportbonden.
Nederland heeft moeten wennen aan haar enorme enthousiasme, maar heeft haar toch behoorlijk in het hart gesloten. Kijk en luister hoe Claudia de Breij haar toezingt.
Het valt niet mee om zo enthousiast positief spontaan te zijn als Erica. Dat hoeft ook niet. Als je er maar een tiende van weet te bereiken is het ook goed. Ook dit kun je oefenen. Leer jezelf verschillende superlatieven aan: super tof, helemaal fantastisch, absoluut geweldig. En roep ze vol enthousiasme uit. De volgende stap is dat richting andere mensen te doen: Oh wat fantastisch dat je dit op tijd af hebt! Je hebt me zo gelukkig gemaakt! Geweldig! Deze drieslag moet het hem doen.  Als je een beetje droog type tegenover je hebt kun je beginnen met een superlatief en de ander er langzaam aan laten wennen. 

Tip 3: wees bescheiden
Wie kent niet het liedje: ´T is moeilijk bescheiden te blijven, van Peter Blanken? Kijk dan hier.
Bescheiden mensen komen om de een of andere manier authentiek over. Blijkbaar willen wij mensen, NEderlanders niet zien dat iemand  zich op de borst klopt. Gewoon doen is de norm en wie gewoon doet vinden we authentiek.
In de webeditie van het tijdschrift MT staat een artikel hoe je je ego kunt temmen. Lees het hier. Het lijkt me heel goed ons doel dienen om authentiek over te komen en zo de waardering van anderen te krijgen. 

Misschien heb je nog twijfels. Kan ik nog wel mezelf zijn? Vinden ze me geen slijmerd? Wil ik eigenlijk wel dat mensen me waarderen om iets wat ik niet ben? 
Niet te lang twijfelen hoor! Zie het als een verrijking van je repertoir. Het kan je goed van pas komen en de neurowetenschappers en psychologen hebben al wetenschappelijk aangetoond dat we geen ware zelf hebben, een ik die alles bestuurt. Dus veel te verliezen hebben we niet!

Ik wens je veel plezier met je mooie zelf! 

 

Artikelen over provocatief coachen

Hierbij een overzicht van artikelen over provocatief coachen die je kunt downloaden door erop te klikken:

Artikel uit het tijdschrift O&O, Opleiding en Ontwikkeling. Tijdschrift voor Human Resources Development, januari/februari 2011

Hoofdstuk voor Het Handboek voor Coaching. Life University. Anneke Dekkers en Karin de Galan.

Artikel Ha, ha, dat zeggen alle deurmatten! Provocatieve hulpverleners willen cliënten liefdevol uitdagen. In 'Maatwerk'. Door Anneke Dekkers.

Interessant is ook de scriptie van Anand Swami Persaud.

Begin te lachen als je grappig wilt zijn

De eerste schuine mop
Ik weet nog goed dat mijn vriendje op de lagere school zijn eerste `schuine´mop vertelde. Hij deed het niet een keer maar wel dertig keer. Het lukte hem haast nooit het einde van de mop te halen zonder halverwege schaterend dubbel te klappen van de voorpret waardoor je als luisteraar nauwelijks idee had waar de mop over ging. Maar goed, de 27e keer begreep ik de mop en ook dat mijn vriendje begrepen had dat er iets was met het woord ´toverballen´. Maar of hij de clou begrepen had? (zie onderaan voor de mop). En dus hadden we allebei plezier: hij omdat hij een schuine mop vertelde, ik omdat hij zo moest schateren en hij de clou net verkeerd vertelde. 

Samen lachen is een groot goed. Als je ergens om kunt lachen krijg je meer lucht en ruimte om bijvoorbeeld het probleem of je eigen gekkigheid te relativeren. Niet voor niets luidt de uitdrukking: lachen is gezond! Nu zitten veel mensen met het punt dat ze wel willen lachen, maar dat ze zichzelf niet zo grappig vinden. Gelukkig maar! Mensen die zichzelf bij voorbaat grappig vinden, zijn vaak helemaal niet leuk. De lol, het lachen ontstaat vaak als je samen met iemand aan het praten bent en dan opeens de humor in kunt zien van de situatie of om hoe iemand doet. 
Als provocatief coach is je humor een belangrijk onderdeel van je manier van doen.

Je kunt jezelf goed helpen om de humor van dingen in te zien en daarmee jezelf en de ander de kans te geven hartelijk te lachen om de ellende en de gekkigheden. Ik geef drie tips. Als je ze in onderstaande volgorde toepast heb je de meeste kans op het gewenste resultaat: hartelijk gelach.

Tip 1: Besluit vooraf dat het leuk wordt
Besluit voordat je een gesprek met iemand hebt dat het leuk gaat worden. Ja, er zullen misschien problemen op tafel komen, maar we weten allemaal ook dat aan problemen grappige kanten kunnen zitten. Bovendien is de persoon met wie je gaat praten leuk! Verzin drie leuke dingen aan de persoon en sta jezelf toe daar alvast goed om te lachen. (Ha, ha, ha, hij heeft zulke lieve ogen. Ha, ha,ha, ze kan zo lekker doortastend zijn!)

Tip 2. Begin zelf met je mond en je ogen in de lachstand te zetten
Het is wonderbaarlijk, maar onze hersenen reageren op onze spieren. Als we onze mondhoeken omhoogtrekken en onze ogen laten twinkelen (een beetje druk op zetten en samenknijpen) dan zul je zien dat onze hersenen dat duiden als ‘vrolijk’’lachen’. Handig om te weten, dan breng je jezelf alvast in de stemming.

Tip 3. Begin te lachen
Een ander fenomeen: lachen werkt aanstekelijk, net als gapen. Probeer maar eens niet mee te grinniken met het volgende filmpje. Je komt er dan waarschijnlijk ook achter dat te lang doorlachen echt niet leuk meer is.
Maar gebruik het feit dat lachen aanstekelijk werkt en begin!

Nu weet ik wel dat er allerlei bezwaren in je hoofd opkomen. Weet je wat? Neem ze eens niet zo serieus! Probeer de tips gewoon eens uit. 

De mop
Goed, hier is dan de mop zoals mijn vriendje hem vertelde.
Er kwam een vrouw bij de dokter (hier begon mijn vriendje al licht te proesten). De vrouw zei, 'dokter hoe kan dat nou ik heb 5 kinderen en allemaal hebben ze (hier moest hij vreselijk lachen) verschillende kleuren haar! (Nu moest hij even bijkomen van de lach voor hij verder kon): de een heeft wit haar, de ander zwart, de derde rood, de vierde groen (en weer barstte hij in lachen uit) en de vijfde geel haar. Nu ben ik zwanger en maak ik me zorgen. Hoe kan dat toch?' 'Nou' zei de dokter, (nu kon mijn vriendje bijna niet meer verder van het lachen en de volgende woorden werden al gierend van de lach uitgesproken): 'eet uw man soms toverballen?'

Goed he, zoveel plezier te hebben om zo'n mop! 

Veel lol en gelach toegewenst de komende tijd.

 

Een net wat andere tekst op antwoordapparaat

Onderdelen van provocatief coachen zijn uitdaging, humor en warmte. Hieronder een voorbeeld van de eerste twee. En ach, zoals Meatloaf ooit zong: two out of three ain't bad. Met dank aan Jan Ruigrok voor de tip.

Provocatief coachen les 9: Geef de klant wat die wil: een wonder

Welkom bij de allerlaatste les in de lessenserie Provocatief Coachen!

In deze lessen leert u te provoceren met warmte en humor. Opdat de klant meer resultaat, zelfvertrouwen en plezier heeft. En u natuurlijk ook. Ongetwijfeld heeft u de eerdere lessen in praktijk gebracht en bent u meer dan onfatsoenlijk geweest en hebt u met verve gewipwapt, heerlijk aan het probleem gemorreld, veel emoties opgeroepen, gepaste en ongepaste cliché´s in het gesprek gegooid, de cliënt nauwkeurig geïmiteerd, realiteitszin bijgebracht en de zaken flink overdreven. (Ter herinnering lees de eerdere lessen op deze site.) Nog even de essentie van provocatief coachen:  

Basishouding van de coach: warmte, humor, uitdaging 
Doel: zelfvertrouwen, durf, beweging.  
Aanpak: Ontregelen, verwarren, verrassen 
Gedrag: ontkennen, overdrijven, de spot drijven, advocaat van de duivel spelen, dramatiseren, absurde ideeën erin gooien, om maar eens wat te noemen.

Introductie

Klanten komen bij je met een probleem, een vraagstuk. Ze willen van de coach een oplossing. Natuurlijk weten de meeste klanten wel dat ze zelf aan de bak zullen moeten, tot inzichten moeten komen en waarschijnlijk hun eigen oplossing aan moeten dragen. Maar we weten allemaal dat diep in hun hart ze hartstochtelijk hopen dat door een wonder het probleem is opgelost.

Dus waarom niet de klant geven wat die graag wil? Waarom geloven we toch zo hardnekkig dat klanten alleen veranderen als ze het probleem geanlalyseerd en de oplossingen benoemd hebben? Onzin! Veranderen kan op vele manieren. Ook door een wonder. Daar staan de heilige boeken tenslotte ook vol van en dat is niet voor niets.

We gaan dus voor een wonder zorgen.

We maken gebruik van de wetenschap dat suggestie en verlangen voor 90% het werk doen. Als de klant het verlangen heeft, geven wij de suggestie.

" Verlangen en suggestie leiden tot een wonder!"

 De instructie

Zorg ervoor dat je in de staat van de `wonderdokter´komt. Jij bent degene die straks het wonder gaat laten voltrekken. Het is dus belangrijk dat je geheimzinnig en ook zeer overtuigend overkomt.

Geheimzinnig omdat het over een wonder gaat. Dat kunnen we nooit precies verklaren. Zeer overtuigend omdat jij de `dokter´ bent.

 Maak het geheimzinnig 

Trek de aandacht van de klant  met uitspraken als ‘je leven zal nooit meer hetzelfde zijn als je weet wat ik weet’, Vertel niet gelijk je oplossing. Maak je stem wat zachter en lager. Laat nu en dan stiltes vallen, kijk de ander indringend aan.

 Maak het overtuigend 

Zet je borst wat op, gebruik een lage stem. Laat je zinnen met punten eindigen. Dus niet aan het eind met je stem omhoog gaan. En niet vergeten: blijf serieus kijken.

" Een ons suggestie is meer waard dan drie kilo analyse."

De voorbeelddialoog

De situatie is als volgt: de klant wil graag meer zelfverzekerd overkomen. De coach heeft dat verlangen op alle mogelijke manieren geprovoceerd (niet doen! Oh, wat verschrikkelijk dat je zo verlegen bent, Maar wees nou eerlijk: dat zit toch helemaal niet in je? Etc.) Toch wil de klant nog steeds. Maar om nou te zeggen dat hij in de tussentijd stappen heeft ondernomen om ander gedrag te tonen…nee. Tijd voor de wonderdokter.

 Klant: Ja, ik weet wel dat jij het niet nodig vindt, maar ik wil toch graag meer naar buiten treden, meer zelfverzekerd zijn. Dat is toch niet zo gek?

Coach (met een peinzend gezicht): Mmm, je hebt gelijk en weet je, ik denk dat ik iets weet wat jou kan helpen. Wat zeg ik!  Niet alleen kan helpen, maar je ander mens kan maken.

K (wantrouwend): Wat dan..

C: Niet zo snel, je tijd moet wel rijp zijn, je moet wel echt willen en je realiseren dat je leven, ja jijzelf nooit meer hetzelfde zal zijn.

K: Nou dat klinkt wel heel dramatisch...

C: We hebben het dan ook niet over zo maar iets...

K: (nieuwsgierig) Kom maar op dan, ik ben er klaar voor.

C: Ja, maar dan moet je het wel heel serieus doen!

K: (Trekt ernstig gezicht): Oké.

C: (Haalt diep adem, ademt langzaam uit, en zegt met een zware, rustige stem): Je staat op het punt de drempel over te gaan. Nog even en je zult krijgen wat je verlangt. Ik ga je iets geven wat jou de weg zal wijzen. Maar eerst vraag ik je samen met mij te concentreren. Dus doe je ogen dicht en concentreer je op het gevoel van zekerheid dat je wilt hebben. Zodra je het voelt zend je het in gedachten naar mij.

K: Doet ogen dicht en lijkt zich te concentreren.

C: Zend het maar na mij….Ja, ik voel het, er komt een woord bij me op, het woord dat de deur opent naar jouw zelfverzekerdheid!

K: Grinnikt ietwat gegeneerd.

C: Doet de ogen open en pakt een papiertje, schrijft er iets op, vouwt het papier op. Zegt: Ik ga je dit papier geven, maar alleen als je me belooft dat je het elke avond voor het slapen gaan en iedere ochtend bij het wakker worden hardop leest. Gedurende een maand. En dan zal het wonder voltrekken.

Overhandigt het papier: Nee, nog niet kijken. Pas vanavond. Beloof het me!

K: (Nog steeds een beetje gegeneerd): Goed ik beloof het.

C (op gewone toon): Zo dan zijn we klaar. Gefeliciteerd! We hoeven nu alleen nog maar te wachten tot het wonder voltrekt!

 Huiswerkopdracht:

Oefen met heel gewone dingen in het geheimzinnig en overtuigend spreken. Dus als iemand je vraagt: wat eten we vanavond? Dan kun jij met je meest mythische stem zeggen: vanavond wordt een maaltijd om nooit te vergeten. Je zult merken dat al je zintuigen verrukt zullen worden, ja, dat jij zelf in een hogere sfeer terecht zal komen!

 Filmpje

 Jazeker kun je beïnvloeden!

 Veel gestelde vragen

Maar dit gaat een klant toch niet doen?

Misschien niet, maar de suggestie dat hij zelf de deur open kan doen en het verlangen zelfverzekerder te worden zullen zeker effect hebben.

Het is toch een belachelijk toneelstukje van de provocatieve coach?

Hé, hé, niet zo denigrerend! In werkelijkheid wordt het door coach en klant samen gedaan. Het is aan de ene kant een spel, aan de andere kant serieus. Dat is de kracht. En vergeet niet dat we dit allemaal doen om het doel van de provocatieve coach te bereiken: zelfvertrouwen, durf, realiteitszin, beweging.

Einde

Dit waren de lessen provocatief coachen. Ik hoop dat je er van genoten hebt en het geleerde toegepast hebt.
Als ik zin heb maak ik er een e-book van die je als trouwe lezer kunt downloaden!
Ik zou zeggen:

Maak plezier, daag uit en hou van elkaar!

Provocatief coachen les 8: OVERDRIJF!!!!!

Welkom bij de achtste les in de lessenserie Provocatief Coachen! In deze lessen leert u te provoceren met warmte en humor. Opdat de klant meer resultaat, zelfvertrouwen en plezier heeft. En u natuurlijk ook. Ongetwijfeld heeft u de eerdere lessen in praktijk gebracht en bent u meer dan onfatsoenlijk geweest en heeft u met verve gewipwapt, heerlijk aan het probleem gemorreld, veel emoties opgeroepen, gepaste en ongepaste cliché´s in het gesprek gegooid, de cliënt nauwkeurig geïmiteerd en met de neus op de realiteit gedrukt. (Ter herinnering lees de eerdere lessen op deze site.) Nog even de essentie van provocatief coachen:  

Basishouding van de coach: warmte, humor, uitdaging
Doel: zelfvertrouwen, durf, beweging.  
Aanpak: Ontregelen, verwarren, verrassen
Gedrag: ontkennen, overdrijven, de spot drijven, advocaat van de duivel spelen, dramatiseren, absurde ideeën erin gooien, om maar eens wat te noemen.  

Instructie en huiswerkopdracht

Let op! Dit is een deel uit ons boek Lachen met lef!

Overdrijven betekent dat je alles wat je doet groter maakt. Niet een beetje, maar heel veel groter. In de tabel hieronder zie je hoe dat werkt. De linkerkolom beschrijft hoe coaches zich normaal gedragen. Daar tref je allemaal dingen aan die je bekend zullen voorkomen. Oké, glazig kijken mag officieel niet, maar wees eerlijk: het gebeurt wel eens. De rest valt onder contact maken, begrip tonen, communiceren. In de rechterkolom hebben we dit allemaal uitvergroot. Niet een beetje, maar flink veel. Daardoor wordt het gesprek meteen een stuk provocatiever: je daagt de ander uit om te reageren. Bovendien houd je de klant een lachspiegel voor! Kijk maar naar de laatste regel waar de coach de woorden van klant overdrijft en zegt dat het inderdaad hartstikke eng is. Als je die woorden ook nog eens fluistert, schreeuwt of uitschatert, dan schiet je klant geheid in de lach.

 

Normaal gedrag van de coach	Overdreven gedrag van de coach
Stem
Zacht praten	Bijna onverstaanbaar fluisteren
Hard praten	Schreeuwen
Zacht grinniken	Schateren
Mimiek
Vriendelijk kijken	Verliefd kijken
Aankijken	Van dichtbij fixeren
Een gaap onderdrukken	Luidkeels gapen
Lichte verbazing	Gróte ogen, wenkbrauwen hoog en dit een tijd volhouden
Je ogen worden glazig	De krant gaan lezen tijdens het gesprek
Gebaren
Met je handen ondersteunen wat je zegt	Met je armen wild gebaren
Je armen over elkaar slaan	Je armen krampachtig over elkaar slaan, je schouders naar voren, je hoofd ingetrokken
Inhoud
'Goh, wat goed dat je dat hebt gedaan.'	'Kind, dat is geweldig! Horen jullie dat? Ze heeft ... gedaan! Bel de krant! Bel de radio!'
'Ik kan me voorstellen dat je moeite hebt met je baas.'	'Wat een klerestreek zeg van je baas! Wat een eikel! Wat een idioot! Dat ze dat soort mensen dit werk laten doen, het is gewoon een misdaad!'
'Ja, dat is verdrietig hé?'	'Kind kom hier, dan geef ik je een knuffel! Ik verleng het gesprek. Ik vind dat je recht hebt op minstens 3 uur ongestoord janken!'
'Natuurlijk zie je er tegenop, het is ook spannend.'	'Ooooooh, het is zo eng! Zó eng! Ik denk niet dat je het durft, ik zou het zelf ook niet durven! Alleen het idee al. Ik bedoel: ik heb wel eens enge dromen, maar dit slaat álles!'

 

Oefening overdrijven (Dit is dus je huiswerkopdracht!)

Neem een zin in gedachten, bijvoorbeeld een wijze raad voor een klant, dierbare of jezelf. Bijvoorbeeld: 'Gerda, het zou goed voor je zijn om regelmatig te sporten.' Spreek die zin op verschillende manieren uit.
Met grote gebaren. De meeste Nederlanders houden hun armen dicht bij hun lichaam als ze praten. Wat gebeurt er als je je armen helemaal opzij strekt, Boven je hoofd strekt?
Met je stem. Laat de stem in je los! Schreeuw je tekst uit, fluister je tekst, spreek hem heel boos, heel blij, heel verdrietig uit. Laat je stem rijzen en dalen. Van dieptepunt (borststem) naar hoogtepunt (kopstem). Varieer de inhoud.

Maak woorden krachtiger. Zeg niet 'goed', maar 'geweldig', 'van het grootste belang', 'uitermate zingevend'. Zeg 'op gezette tijden' in plaats van 'regelmatig'. Maak de zin ook langer, maak er een verhaal omheen. Ook hier gaat het weer om durven geloven in jezelf. Als je dat doet, gaan je stem, je lijf, de inhoud van wat je zegt vanzelf mee.

Overdrijven in 4 stappen

Stap 1: Vertrouw op je impulsen

Je hebt een impuls. Die zet je in. Je gaat harder praten of juist zachter, met je mimiek spelen, de inhoud groter maken.

Stap 2: Zet door

De klant kan in eerste instantie misschien verbaasd reageren of je raar vinden. Daardoor kun je gas terug gaan nemen. Of misschien doet de klant wel gewoon mee en ga je juist daardoor twijfelen. 'Hij stelt zoveel vertrouwen in me en ik doe maar wat!' Als je toegeeft aan deze gedachte zeg je nee tegen je eigen impuls. Zeg ja! Ga door, vertrouw erop dat je wel ergens komt en dat het goed is wat je doet. Juist als je doorzet gaat de klant vaak alsnog lachen.

Stap 3: Fantaseer door

Als je ja zegt tegen je impuls is de weg vrij om door te fantaseren op je eigen gekkigheid. Voel je dat je wilt opstaan? Doe het. Krijg je een nieuwe associatie? Gooi hem eruit! De coaches in de onderstaande voorbeelden hebben het heus niet allemaal van te voren bedacht. Tijdens het gesprek komen de associaties op met sumoworstelaars en 'ich bin ein Berliner'. Het enige wat je hoeft te doen, is je fantasie volgen.

Stap 4: Durf gek te doen

Om te kunnen overdrijven is het belangrijk dat je gek durft te doen. De schaamte voorbij: je volgt je impulsen en maakt je er niet druk over of je vals zingt of raar overkomt. Als je echt gek durft de doen, is het effect van je boodschap veel groter! Dat komt door een aantal elementen.

·       Je kunt er langer bij stil staan: je boodschap wordt minder saai, blijft langer leuk. Kijk maar wat er gebeurt als je een verhaaltje vertelt aan kinderen. Als je monotoon voorleest, haken ze af. Maar als je stemmetjes nadoet, wordt het spannend.

·       De boodschap wordt veel minder bedreigend. Er ontstaat minder weerstand omdat je de klant meeneemt in iets geks. We weten allebei dat het niet klopt en dat maakt het makkelijk om door te gaan.

·       De boodschap blijft beter hangen, je hebt allerlei ankers. We hebben met een paar coaches vooraf de dvd bekeken om te kijken of de fragmenten werkten. Eén van hen zei over het Lemmingen-fragment (dvd fragment 14): 'Dit fragment heeft op mij veel indruk gemaakt. Ik kon het me moeiteloos en met details voor me halen, in tegenstelling tot andere fragmenten waarvan ik me vaag de strekking kon herinneren. Heel krachtig zo'n liedje, ik kan het me bijna woordelijk herinneren.' Frank zelf zei over zijn gesprek met Adélka (dvd fragment 13): 'Dat beeld van de Sumoworstelaar zal me wel lang bijblijven!´

Filmpje

Anneke op youtube! Ze geeft een voorbeeld van overdrijven. Klant is Anthea, die er maar niet toe komt voor zichzelf te beginnen. Ze is al door diverse coaches tijdens de opnamedag geprovoceerd en ze werd er niet vrolijker van. Foei! Dat is wel de bedoeling. Dus de hoogste tijd dat Anneke in actie komt:

Veel gestelde vragen
Ik vind het zo overdreven. Ik neem mezelf dan toch niet meer serieus als coach?
Heel goed! De eerste stap is dat je jezelf kunt relativeren. Je ego moet niet zo groot zijn, anders kun je nooit echt overdrijven.

De klant neemt me toch niet serieus?
Heel goed. Dat is ook de bedoeling.  U houdt tenslotte de klant een lachspiegel voor. U zult merken dat de klant wel moet lachen maar toch niet onbekommerd. De klant weet heel goed dat zijn gedrag, zijn manier van denken en doen overdreven wordt. Door er samen om te lachen wordt het wat makkelijker voor de klant om te erkennen dat hij sommige dingen ook niet zo handig doet. Bovendien zal de klant aangeven dat het heus ook weer niet zo erg is. Kijk, dan heb je een basis voor een goed gesprek.

Hoe kan ik voorkomen dat ik me de hele tijd bewust ben dat ik raar doe?
Het makkelijkst is om op het moment dat u overdrijft helemaal te geloven in uw verhaal, erin op te gaan. Met kinderlijk plezier de zaken zo groot mogelijk voor te stellen.