Basishouding van de coach: warmte, humor, uitdaging
Doel: zelfvertrouwen, durf, beweging.
Aanpak: Ontregelen, verwarren, verrassen
Gedrag: ontkennen, overdrijven, de spot drijven, advocaat van de duivel spelen, dramatiseren, absurde ideeën erin gooien, om maar eens wat te noemen.
Introductie
Cliënten zijn heel goed in het in stand houden van hun problemen. Terwijl ze wel beweren dat ze er van af willen.
Coaches kiezen vaak twee benaderingen:
- de cliënt tot het zelfinzicht laten komen dat ze zelf het probleem gecreëerd hebben dus zelf ook weer op kunnen lossen
- De cliënt verschillende oplossingswegen aanreiken
En natuurlijk heeft iedere coach geleerd dat het fout is zelf de oplossing aan te reiken.
De twee benaderingen kunnen heel goed werken. Alleen niet bij cliënten die graag hun probleem vasthouden. Nou kun je zeggen: ‘moeten ze vooral blijven doen, mijn zegen hebben ze.’ Maar aan de andere kant voel je het dubbele van de cliënt: hij wil wel en hij wil niet. Hulpvaardig als u bent, wilt u toch iets voor uw cliënt betekenen.
Wat nu te doen?
De vorige les hebben we het gehad over hoe je het probleem kunt testen. We gaan er vanuit dat je dat gedaan hebt en dat de ander nog steeds een probleem heeft. Tijd dus voor iets anders. Tijd om u het geheim van de verandering te vertellen: de ingang tot verandering ligt niet in het verstand en de logica, maar in het gevoel. Dus niet zelfinzicht is de weg, maar emotie. Niet de oplossingen, maar de onthutsing.
Wat we dus gaan doen is de ander tarten, uit de tent lokken. Op zoek naar die emotie die de ander in beweging kan zetten.
Instructie in het voelen van de emotie
Voel in je eigen lijf wat het verhaal van de ander je doet.
Neem je basishouding (warmte, humor, uitdaging) aan en voel mee terwijl de ander z’n verhaal vertelt. Voel in je eigen lichaam wat met jou gebeurt terwijl de ander zijn verhaal vertelt. Dus neem een open houding aan, leg een soort lijntje aan van de cliënt naar jezelf, en laat de emoties van de ander bij je binnenkomen. Zo had ik bijvoorbeeld een cliënt die vertelde dat hij zich meer wilde manifesteren in zijn team. Ik vroeg hem wat voor werk hij eigenlijk deed. Hij gaf daar keurig kort antwoord op en ging weer over naar zijn mogelijke teambijdrage. Ah, het was al gebeurd bij me! Terwijl hij vertelde wat hij deed, voelde ik een grote walging bij me naar boven komen. Het greep me bij de keel. Dus niks over bijdrage aan zijn team.
Geef je gevoel overdreven terug
Ik zei: “maar daar wil je toch helemaal niet werken!! Het is walgelijk! Dat is vreselijk ongezond voor je. Ik ga heus niet meedenken hoe jij daar verder kunt werken.’
‘Ja’, zei hij,’ ik vind het inderdaad nogal eikels. Stelletje suffe, arrogante, types. Niets voor mij.’
Zo dat hadden we ook weer gehad.
Doordat je overdrijft is het minder bedreigend voor de ander. En ook lok je reactie uit. Dus je zegt niet: ik krijg een benauwd gevoel terwijl je dit vertelt. Maar: help, ik stik! En je maakt daar dan passende gebaren bij.
Tart het zelfbeeld
Je krijgt nu een reactie. Bijvoorbeeld: ‘nou zo erg is het niet, maar het is inderdaad wel eens benauwend.’
Mmmmm, wat voor iemand is de ander dat zij of hij niets doet aan benauwende zaken? En het ook nog wat bagatelliseert? Het kan van alles zijn, maar pak gewoon wat het eerst bij je opkomt.
Bijvoorbeeld: ‘ja, dat heb ik ook wel eens (altijd de kant van de client kiezen, altijd jezelf nog schlemieliger, dommer, raarder voordoen, zodat de ander allicht kan denken dat hij zelf zo erg nou ook weer niet is), en dan ga ik bijna hyperventileren uit woede, maar mij krijgen ze niet gek! Ik ga nog liever op de wc in mijn papieren zak ademen, dan dat ik toegeef dat ik boos ben. Jij lijkt me ook zo’n bikkelharde!’
De ander verward: ‘bikkelhard, maar ik vind mezelf juist een sul dat ik niks zeg! Dat ik maar ja knik, terwijl ik eigenlijk het liefst weg zou lopen of zo.’
‘Maar ja, je bent geen wegloper, je bent een bikkelharde, jou krijgen ze niet gek.’
‘Nee, ik ben een sul.’
Heel goed, zo kunnen we nog wat onderhandelen over het zelfbeeld.
Tart nog wat meer
‘Och, heb ik me nu toch vergist, ik had echt enorm gehoopt dat je geen sul zou zijn, want ja, ik doe wel of ik bikkelhard ben, maar ik ben natuurlijk ook een nul en een sul. En nou jij ook! Aan wie moet ik me nu optrekken?
Laat ook maar, ik zie het al, het heeft toch geen zin.’
‘Hoe bedoel je?’
‘Nou ja, ik heb het licht nu echt gezien: je bent een sul en sullen hebben de wereld niets te bieden.’
‘Pardon? Zeg je dat ook over jezelf?’
‘Niet verder vertellen hoor.’
‘Nou, ik vind jou geen sul en mezelf over het algemeen ook niet.’
‘Maar ten diepste en als het er op aankomt zijn we het natuurlijk wel. Wees nou eerlijk!’
‘Nee, dat ben ik niet met je eens…’
‘Leg maar uit dan..’
Voorbeelddialoog `de emotie raken´
Het kan natuurlijk ook anders verlopen. Dat is het mooie van het provocatieve avontuur. Het is een avontuur omdat we niet weten waar we uit gaan komen. Neem de volgende dialoog:
‘Ik zou graag willen leren om beter mijn grenzen te stellen. Nu neem ik veel te veel werk op me.’
‘Ja, ik voel het, zwaar, zwaar loodzwaar. Niet teveel erover vertellen hoor, anders bezwijk ik alleen al door naar je te luisteren.’
‘(Grinnikend) Is het zo erg?’
‘Het drukt op m’n schouders, drukt m’n borstkas in, ik krijg geen lucht meer.’(Duikt theatraal ineen)
‘Ja, zo voelt het af en toe wel, ja, niet zo erg, maar toch.’
‘Nog even en je stort in elkaar, zo iemand lijk je me wel: iemand die het een aardig tijdje volhoudt en dan opeens met een hartaanval neerstort. We kunnen wel gelijk een leuke, passende graftekst bedenken: zij was altijd lief en aardig.’
‘Nou, nu ga je wel heel hard.’
‘(Enthousiast) Maar dat is toch zo, dat je altijd lief en aardig bent? Sterker nog je bent echt pappies lieve meisje. Ja dat is het: papa’s lieve meid!’
‘Zo, lief ben ik anders niet altijd.’
‘Nee, die vriend van je krijgt het hard te verduren, maar in je werk heb je heel wat pappa’s rondlopen wiens lieve meid je wilt zijn.’
‘Ik wil helemaal geen lieve meid zijn.’
‘Maar je bent het wel.’
‘Niet.’
‘Wel, en dat geeft niks, daar doe je die mannen een groot plezier mee! Stel je voor dat je zo’n superassertieve moderne doortastende jonge vrouw zou zijn waar iedereen doodsbang voor was.’
‘Ja, ik ken die types, dat is niks, maar…’
‘Zie je wel, jij bent gewoon pappa’s lieve meid.’
‘HOU DAAR MEE OP! Ik snap het heus wel: ik moet grenzen gaan stellen, ook al ben ik bang dat ik niet aardig gevonden word.’
‘He jammer, ik vind je echt heel leuk als pappa’s lieve meid.’
(Vermoeide zucht van de cliënt) ‘ Ik heb trouwens nog een andere vraag…’
Het filmpje
Hoe kan je de ander raken? Hoe gemeen durf je te zijn? Als provocatieve coach doen we alles met humor en warmte, maar kijk maar eens naar het filmpje van deze maand! Is het met humor? Is het met warmte? Is het uitdagend? Allemaal kan het waar zijn en niet waar.
Kijk naar de rapbattle (de ander goed dissen=afzeiken) tussen Patty Brard en Katja Schuurman. Patty is echt zooooooveel beter!
Klik => Rap Battle: tussen Katja & Patty
Huiswerkopdracht
Afhankelijk van hoeveel durf je hebt:
- schrijf een rap op een vriend, vriendin waar je wel om geeft, maar waar je ook de zwakke kanten van ziet. Het gaat om echt lekker dissen, afzeiken dus, met natuurlijk wel de warme en humorvolle grondhouding
- heb je iets meer durf: rap hem vol verve voor die vriend, vriendin
- heb je alle durf van de wereld: organiseer met je vrienden een rapbattle
Veel plezier!
Veel gestelde vragen
Dat is toch echt niet leuk, iemand afzeiken.
Je doet het natuurlijk wel om iemands bestwel. Sommige mensen willen gewoon niks horen over zichzelf, terwijl dat wel heel nuttig voor ze kan zijn. En het gaat natuurlijk toch om de grondhouding. Maar het is waar, soms vinden mensen het niet leuk, maar leren ze er wel van. Het is dus een soort opofferingsstoot. Erop vertrouwende dat jullie relatie het kan hebben.
Maar als de cliënt geëmotioneerd is wil dat toch nog niet zeggen dat hij of zij in beweging komt?
Emotie, gevoel is wel de voorwaarde voor beweging. Als je alleen het verstand aanspreekt lukt het niet. Dus je hebt gelijk dat het probleem niet onmiddellijk opgelost is, maar de noodzaak te veranderen wordt gevoeld!
Reacties